حوت

برج در یک نگاه

جایگاه در زودیاک

۱۲

ماه شمسی

اسفند

عنصر

آب

کیفیت

ذوجسدین

عنصر و کیفیت گروه‌بندی‌های کلاسیک‌اند: هر چهارمین برج عنصری یکسان دارد و هر سومین برج کیفیتی یکسان.

حوت در ترتیب بروج

برج‌ها نام‌های دوازده‌گانهٔ منطقةالبروج‌اند که تقویم خورشیدی ایرانی آن‌ها را از سنت نجوم قدیم گرفت و بر ماه‌های خود نشاند. در ایران امروز نام‌های فارسی ماه‌ها رایج است، اما همین نام‌های برجی در تقویم هجری خورشیدی افغانستان تا امروز نام رسمی ماه‌ها مانده‌اند و در متن‌ها، تقویم‌های دیواری و اسناد اداری به کار می‌روند.

حوت در این ترتیب جای دوازدهم و پایانی را دارد. نام آن در عربی به معنای ماهی است و در تصویرهای کهنِ منطقةالبروج با دو ماهی نشان داده می‌شود که به دو سو کشیده شده‌اند؛ همین دوپیکری در نام‌گذاری سنتیِ کیفیت این برج هم بازتاب یافته است.

عنصر این برج در تقسیم‌بندی کلاسیک آب است، و از این رو حوت را با دو برج آبی دیگر در یک مثلثه می‌شمارند. جایگاهش نیز بخشی از معنایش است: آخرین ماه سال، درست پیش از آنکه شمارش از سرِ سر بگیرد و دورهٔ بروج از برج نخست دوباره آغاز شود.

آنچه سنت به حوت نسبت می‌دهد

در سنت، حوت را با طبیعت آب می‌شناسند: با نرمی، پذیرندگی و آمادگی برای هم‌رنگ شدن با ظرف خود. متن‌های قدیم این برج را با هم‌دلی، دل‌رحمی و باریک‌بینیِ حسی همراه می‌کنند، و در ذوق و شعر و آواز و هر کاری که به تخیل و شنیدنِ ناگفته‌ها نیاز دارد، نصیبی برای آن می‌بینند.

در نجوم سنتی تدبیر این برج را به مشتری سپرده‌اند و از این نسبت، معناهایی چون بخشندگی، خوش‌بینی و گشاده‌دستی را برای آن برشمرده‌اند. کیفیت ذوجسدینِ حوت نیز در همین سنت به انعطاف و سازگاری تفسیر شده است: آمادگی برای پذیرفتن دگرگونی، بی‌آنکه بر یک حالت پای بفشارد.

سنت به جایگاه پایانی این برج هم معنا داده و آن را برج جمع‌بندی و رهاکردن خوانده است؛ آنجا که دورهٔ پیشین به سر می‌رسد و چیزی برای دورهٔ بعد فرو گذاشته می‌شود. در همین منابع دشواری‌ای هم برای این برج ثبت شده است: مرزهای نرم و پراکندگی توجه، و اینکه رسیدن به تصمیم قطعی گاه بیش از دیگر بروج زمان می‌برد.

این‌ها خوانش‌هایی است که سنت نقل می‌کند و قرن‌ها بازگو شده است. توصیف برج است، نه توصیف کسی که در آن ماه زاده شده.

برج، ماه و تاریخ میلادی

سال خورشیدی از لحظهٔ اعتدال بهاری آغاز می‌شود و ماه‌های آن از همان آغاز بر مدار بروج بریده شده‌اند. نتیجه این است که برج و ماه در این تقویم از هم جدا نیستند: پس آنچه در این صفحه ملاک است، مرزهای خودِ ماه در تقویم است، نه درجهٔ خورشید، نه بخش‌های کوچک‌تر برج و نه ساعت روز.

کیفیت کلاسیک این برج «ذوجسدین» است؛ به زبان ساده یعنی برجی که در پایان فصل می‌نشیند، آن را به سر می‌رساند و به فصل بعد می‌سپارد. حوت این نقش را برای زمستان دارد و در همان حال، سال را به آغاز تازه‌اش تحویل می‌دهد.

چون آغاز سال به اعتدال بسته است و اعتدال بر تاریخ میلادی ثابتی نمی‌افتد، تاریخ میلادیِ آغاز این ماه از سالی به سال دیگر جابه‌جا می‌شود. از همین‌رو جدول چاپیِ ثابتی که یک بازهٔ میلادی واحد برای این برج می‌دهد، برای شماری از سال‌ها نمی‌خواند. این صفحه آن ناسازگاری را تقریبِ آن جدول‌ها می‌شمارد، نه خطای شمارش خود، و به‌جای یک بازهٔ ثابت، آغاز واقعی ماه را برای هر سال نشان می‌دهد.

چرا جدول چاپی ناسازگار است

خودِ ماه اسفند در ایران و در افغانستان چه نامیده می‌شود

حوت از چه روزی آغاز می‌شد

سال شمسی با اعتدال بهاری آغاز می‌شود، پس هر ماه از همان روز میلادی شروع می‌شود که اعتدال در آن می‌افتد. همین است که این تاریخ‌ها را جابه‌جا می‌کند.

در ۱۰۱ سالی که در پی می‌آید، حوت روی ۳ تاریخ میلادی متفاوت آغاز شده است. جدول‌های چاپی یکی از آن‌ها را می‌نویسند.

از 1951-02-20 تا 2051-03-20.

1. ۱۹ فوریه

   ۲۰ سالتا ۱۹ مارس یا ۲۰ مارس ادامه داشت.

   ۱۳۷۵، ۱۳۷۹، ۱۳۸۳، ۱۳۸۷، ۱۳۹۱، ۱۳۹۵، ۱۳۹۹، ۱۴۰۳، ۱۴۰۷، ۱۴۰۸، ۱۴۱۱، ۱۴۱۲، ۱۴۱۵، ۱۴۱۶، ۱۴۱۹، ۱۴۲۰، ۱۴۲۳، ۱۴۲۴، ۱۴۲۷، ۱۴۲۸

2. ۲۰ فوریه

   ۷۸ سالتا ۱۹ مارس، ۲۰ مارس یا ۲۱ مارس ادامه داشت.

   ۱۳۲۹، ۱۳۳۱، ۱۳۳۲، ۱۳۳۳، ۱۳۳۵، ۱۳۳۶، ۱۳۳۷، ۱۳۳۹، ۱۳۴۰، ۱۳۴۱، ۱۳۴۲، ۱۳۴۳، ۱۳۴۴، ۱۳۴۵، ۱۳۴۶، ۱۳۴۷، ۱۳۴۸، ۱۳۴۹، ۱۳۵۰، ۱۳۵۱، ۱۳۵۲، ۱۳۵۳، ۱۳۵۴، ۱۳۵۵، ۱۳۵۶، ۱۳۵۷، ۱۳۵۸، ۱۳۵۹، ۱۳۶۰، ۱۳۶۱، ۱۳۶۲، ۱۳۶۳، ۱۳۶۴، ۱۳۶۵، ۱۳۶۶، ۱۳۶۷، ۱۳۶۸، ۱۳۶۹، ۱۳۷۰، ۱۳۷۱، ۱۳۷۲، ۱۳۷۳، ۱۳۷۴، ۱۳۷۶، ۱۳۷۷، ۱۳۷۸، ۱۳۸۰، ۱۳۸۱، ۱۳۸۲، ۱۳۸۴، ۱۳۸۵، ۱۳۸۶، ۱۳۸۸، ۱۳۸۹، ۱۳۹۰، ۱۳۹۲، ۱۳۹۳، ۱۳۹۴، ۱۳۹۶، ۱۳۹۷، ۱۳۹۸، ۱۴۰۰، ۱۴۰۱، ۱۴۰۲، ۱۴۰۴، ۱۴۰۵، ۱۴۰۶، ۱۴۰۹، ۱۴۱۰، ۱۴۱۳، ۱۴۱۴، ۱۴۱۷، ۱۴۱۸، ۱۴۲۱، ۱۴۲۲، ۱۴۲۵، ۱۴۲۶، ۱۴۲۹

3. ۲۱ فوریه

   ۳ سالتا ۲۰ مارس ادامه داشت.

   ۱۳۳۰، ۱۳۳۴، ۱۳۳۸